ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ «ΥΠΕΡΝΟΜΑΡΧΙΑ ΔΡΑΣΗΣ» ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Η συντριπτική πλειοψηφία εκείνων που υπηρέτησαν ή υπηρετούν την Αυτοδιοίκηση αλλά και την Δημόσια διοίκηση έχει βαθιά πεποίθηση ότι η διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας αποτελεί κάτι περισσότερο από πολιτική που θα στηρίξει την ανάπτυξη, την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, και την διάσωση του περιβάλλοντος.
Αποτελεί κάτι παραπάνω από όραμα κάποιων που στο παρελθόν πιθανό να θεωρούντο ουτοπιστές και ρομαντικοί.
Αποτελεί δυστυχώς ή ευτυχώς αναγκαιότητα για να μπορέσει αυτή τη χώρα να επιβιώσει μέσα στον σκληρό ανταγωνισμό της παγκόσμιας κοινότητας και ιδιαίτερα μέσα στην δύνη της πρόσφατης οικονομικής κρίσης της οποία το τέλος και το μέγεθος των επιπτώσεων δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με σαφήνεια γιατί και τα δύο, ιδιαίτερα για την χώρα μας, εξαρτώνται από τον πολιτικό ρεαλισμό των αποφάσεων που θα πάρουμε και των πολιτικών που θα υιοθετήσουμε.
Φίλες και φίλοι ,
Είναι αλήθεια ότι πρόσφατα το 1994 και το 1998 επιχειρήθηκαν δύο σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην Αυτοδιοίκηση. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τα θετικά αποτελέσματά τους όπως και κανείς δεν αμφισβητεί ότι χάθηκε η ευκαιρία για την οποία η κοινωνία έδωσε τότε την ευρεία συναίνεσή της, ώστε αυτές οι μεταρρυθμίσεις να εκπληρώσουν τον σκοπό για τον οποίο έγιναν. Δηλαδή την ουσιαστική αποκέντρωση του κράτους μέσω της Αυτοδιοίκησης.
Δεν πρόκειται σήμερα όμως να μεμψιμοιρήσω απαριθμώντας τις αδυναμίες αυτών των θεσμικών αλλαγών καθώς επίσης της έλλειψης αντίστοιχων στον Δημόσιο τομέα.
Θα πω απλά ότι αν τότε προχωρούσαμε χωρίς πολιτικές σκοπιμότητες και αγνοώντας το υποτιθέμενο κατά την άποψή μου, πρόσκαιρο πολιτικό κόστος δεν θα μιλούσαμε σήμερα ούτε για ΚαποδίστριαΙΙ ούτε για Καλλικράτη ή όπως αλλιώς θέλετε να ονομάσουμε την διοικητική μεταρρύθμιση.
Η χώρα θα είχε προ καιρού εξασφαλίσει άλλη προοπτική και η οικονομία, θα είχε άλλες αντοχές αφού η αξιοποίηση του 2ου και 3ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης καθώς και όλες οι άλλες Εθνικές αναπτυξιακές πολιτικές, θα είχαν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί με πολύ μεγαλύτερο ορθολογισμό και η προστιθέμενη αξία δράσεων και έργων θα ήταν η εμφανής ασπίδα σε οποιαδήποτε οικονομική ή κοινωνική κρίση απειλούσε να πλήξει την Χώρα μας.
Ένα είναι σίγουρο. Το ότι δεν απέτυχαν θεαματικά οι δύο προηγούμενες μεταρρυθμίσεις αυτό οφείλεται κυρίως στο ικανό ανθρώπινο δυναμικό, στο ποιοτικό πολιτικό προσωπικό που προσέλκυσαν οι νέοι ισχυρότεροι Δήμοι και οι Νομαρχίες καθώς επίσης στη δυναμική που αναπτύχθηκε στους κόλπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόσο του Α΄ όσο και του Β’ βαθμού .
Κυρίες και Κύριοι
Αποτελεί κοινοτυπία μετά τα όσα ακούστηκαν και θα ακουστούν στην αίθουσα αυτή να θέσω και εγώ αναλυτικά τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιτυχία της αναγκαίας όπως έχω προαναφέρει διοικητικής μεταρρύθμισης. Επιγραμματικά μόνο θα πω ότι αυτές είναι τρεις:
Πρώτον η δημιουργία του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου που θα ξεκαθαρίσει τις αρμοδιότητες, θα μηδενίζει τις επικαλύψεις, θα εξασφαλίζει την δυνατότητα στελέχωσης των νέων δομών της Αυτοδιοίκησης και θα ενδυναμώσει τον θεσμό, προστατεύοντας παράλληλα τον αιρετό που πασχίζει να είναι αποτελεσματικός, ακροβατώντας νομικά προκειμένου να λύσει προβλήματα των πολιτών.
Δεύτερον η διάθεση των απαραίτητων με συνέπεια από το κεντρικό κράτος πόρων, για να ασκηθούν οι αρμοδιότητες, μακριά από λογιστικά τεχνάσματα καθώς επίσης η δυνατότητα αύξησής τους μέσα από πολιτικές όπως είναι η φορολογική αποκέντρωση χωρίς πρόσθετους φόρους, θέμα που ήδη έχει εξαντληθεί με λεπτομέρειες.
Και τρίτον η δημιουργία των κατάλληλων γεωγραφικών ενοτήτων που θα υπαγορεύονται μονάχα από αντικειμενικά κριτήρια , κριτήρια στα οποία σήμερα, μετά από τόσες μελέτες και θεματικά συνέδρια, έχουμε καταλήξει ότι πρέπει να καθορίζουν τις νέες Αυτοδιοικητικές ενότητες.
Κυρίες και Κύριοι
Αν μου ζητούσε κάποιος να κατατάξω τις τρεις αυτές προϋποθέσεις με γνώμονα την απόλυτη αναγκαιότητα τους, χωρίς κανένα δισταγμό θα έθετα ως πρώτο την δημιουργία των βέλτιστων γεωγραφικών ενοτήτων, τα όρια δηλαδή των νέων Δήμων και Περιφερειών.
Και τούτο για τον απλούστατο λόγο ότι στην πορεία και με δεδομένη την δυναμική της Αυτοδιοίκησης που πηγάζει από την Δημοκρατική νομιμοποίηση των εκπροσώπων της να λύσει υπαρκτά προβλήματα και να ασκήσει πολιτικές προς όφελος των τοπικών κοινωνιών,
τόσο οι αρμοδιότητες και τα οικονομικά της Αυτοδιοίκησης όσο και οι διαδικασίες πρόσληψης του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού θα διεκδικηθούν επιτυχώς από την κεντρική διοίκηση.
Ίσως με χρονική υστέρηση, που αποδέχομαι ότι ουσιαστικά σημαίνει υστέρηση στην ανάπτυξη και στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά σίγουρα όσες δυσκολίες και αν υπάρξουν νομοτελειακά η αυτοδιοίκηση θα τις ξεπεράσει.
Εξ άλλου στο νεώτερο Ελληνικό κράτος που η δομή του είναι εμπνευσμένη από το συγκεντρωτικό Βαυαρικό μοντέλο διοίκησης, με το ελλειπές και αναχρονιστικό πολλές φορές θεσμικό πλαίσιο, οι κανόνες που διέπουν τις δράσεις του πολίτη, του επιχειρηματία, του επενδυτή, δεν είναι ξεκάθαροι. Τον καθιστούν λοιπόν έτσι συχνά όμηρο στην κάθε μορφή εξουσίας, διατηρώντας ένα πελατειακό σύστημα ,που είναι κύρια υπεύθυνο για την εξάπλωση της διαφθοράς .
Σ΄αυτό λοιπόν το περιβάλλον η διεκδίκηση ούτως ή άλλως της κοινωνίας μέσω της Αυτοδιοίκησης από το κεντρικό κράτος θα είναι μία συνεχής υπόθεση.
Εκείνο όμως που θα στρεβλώσει κάθε θετική επιδίωξη και θα δημιουργήσει φυγόκεντρες δυνάμεις μέσα από μη αναστρέψιμες καταστάσεις είναι σίγουρα η δημιουργία Δήμων και Περιφερειών που δεν θα υπηρετούν αποκλειστικά και μόνο την αποκέντρωση αλλά άλλους ή και άλλους σκοπούς που συνειδητά ή όχι αντιστρατεύονται την πρόοδο των τοπικών κοινωνιών και αθροιστικά την πρόοδο της Χώρας.
Ποιός είναι εξ άλλου ο κύριος λόγος που προχωρούμε στην μεταρρύθμιση της Αυτοδιοίκησης σήμερα;
Δεν είναι οι μικροί και ανήμποροι να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις που αφορούν την ανάπτυξη και την βελτίωση της ζωής των συμπολιτών μας Δήμοι;
Δεν είναι επίσης οι μικρού μεγέθους ενότητες της Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης που πρέπει να είναι ισότιμες με τις αντίστοιχες δομές της ΕΕ με σαφώς μεγαλύτερα όρια και πληθυσμό, ιδιαίτερα μάλιστα όταν στη Χώρα μας δημιουργούνται μεγαλύτεροι και ισχυρότεροι Δήμοι;
Θέτω λοιπόν ξεκάθαρα προς όλους εμάς το εξής ερώτημα, είναι οι σημερινές κρατικές περιφέρειες οι σωστές ενότητες για να υιοθετηθούν αδιακρίτως για την δημιουργία των νέων σύγχρονων και Αυτοδιοικούμενων Περιφερειών ; Γνωρίζει κανείς αν υπάρχουν κριτήρια με οποία έγιναν για να τα αξιολογήσουμε; Και αν υπάρχουν τι σχέση έχουν με εκείνα που υιοθετήσαμε στις μελέτες και τα συνέδρια μας;
Κυρίες και κύριοι
Είχα την τιμή να έχω για τρία χρόνια την πρώτη θέση ευθύνης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Μπορεί να μου πει κάποιος τι είδους περιφέρειας είναι αυτή που δημιουργήθηκε από δύο νομούς από την αδιάσπαστη ενότητα που αποτελεί η Πελοπόννησος και έναν νομό από την ηπειρωτική Ελλάδα;
Μήπως πρέπει από μηδενική βάση να ορίσουμε για τις επόμενες δεκαετίες τις νέες ελπιδοφόρες ενότητες των αιρετών περιφερειών αν θέλουμε πραγματικά να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη και ισχυρή Ελλάδα;
Αντίστοιχα για να καταλήξουμε στα νέα και σε βάθος χρόνου σταθερά όρια των νεοσύστατων Δήμων, φθάνουν λίγοι μήνες (χρόνος πολύ μικρός) για πραγματική διαβούλευση και μάλιστα προεκλογικοί μήνες ή όπως και στο πρόσφατο παρελθόν, οι τοπικιστικές αντιδράσεις, οι πολιτικές σκοπιμότητες και οι προσωπικές πολιτικές θα αλλοιώσουν την επιστημονικά και αυτοδιοικητικά αποδεκτή ενότητα;
Μήπως παραμονές των Δημοτικών εκλογών αντικαταστήσουμε το πεδίο αναμέτρησης των υποψηφίων που πρέπει να είναι ο προγραμματικός λόγος και η πρόταξη πολιτικών για το μέλλον της τοπικής κοινωνίας σε χαμηλού επιπέδου διαμάχη μεταξύ, ας μου επιτραπεί η έκφραση Βροντάκηδων και Φουρτουνάκηδων, δηλαδή εκείνων των «πατριωτών» που δεν θέλουν τις συνενώσεις και των «ενδοτικών» που τις οραματίζονται;
Κυρίες και κύριοι
Επειδή γνωρίζω ότι ο πολιτικός χρόνος τρέχει με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς από το παρελθόν, επειδή δεν θέλω να παραπεμφθεί στις καλένδες με οποιοδήποτε πρόσχημα ή καλοπροαίρετο επιχείρημα η αναγκαία για την χώρα μεταρρύθμιση, που πρέπει σίγουρα να περιλαμβάνει και τις μητροπολιτικές διοικήσεις καθώς και πολιτικές που θα αφορούν νησιωτικά συμπλέγματα επιτρέψτε μου να καταθέσω τις εξής προτάσεις.
Πρώτον ή να προχωρήσουμε στην επόμενη τετραετία μέσα από μια πολιτική ωρίμανσης με ενδιάμεσους θεσμούς, που ο χρόνος δεν μου επιτρέπει να περιγράψω λεπτομερειακά,
θεσμούς που θα διαχειριστούν με υποχρεωτική εκχώρηση ότι θέλαμε να συνενώσουμε τόσο στον Α’ όσο και στο Β’ βαθμό δημιουργώντας παράλληλα την αναγκαία συναντήληψη και την αίσθηση της κοινή μοίρας μέσα από σωστές γεωγραφικές ενότητες τόσο για την Πρωτοβάθμια όσο και για την Δευτεροβάθμια αυτοδιοίκηση ή
Δεύτερον η πρόταση για την συγκεκριμένη διοικητική μεταρρύθμιση θα πρέπει να υλοποιηθεί το2011 μετά από έναν χρόνο παράτασης της θητείας των σημερινών Δημοτικών και Νομαρχιακών αρχών,
χρόνος που θεωρείται κατά την άποψή μου οριακά αναγκαίος και αυτό αν δουλέψουμε με πυρετώδης ρυθμούς προκειμένου να προετοιμάσουμε την αναμφισβήτητα αναγκαία διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας.
Κυρίες και κύριοι
Αυτή η σημαντική μεταρρύθμιση πρέπει να αποτελέσει για όλους μας ένα πολύ μεγάλο στοίχημα. Είμαστε υπεύθυνοι για την ποιότητά της και την αντοχή της στον χρόνο.
Χώρα μας δεν έχει ανάγκη απλά και μόνο από νέους θεσμούς.
Αλλά από σύγχρονους αποτελεσματικούς και βιώσιμους θεσμούς. Και κάτι τέτοιο χρειάζεται καλό σχεδιασμό ειλικρινή πολιτική συνεργασία και διαβούλευση με την κοινωνία.
Στην δημοκρατία εξάλλου σημαντικότερο από την επίτευξη του στόχου είναι η διαδικασία εκείνη που θα μας οδηγήσει να φτάσουμε στον στόχο.
Γιατί τότε και μόνο το αποτέλεσμα δεν θα αμφισβητείται, οι θεσμοί θα είναι ισχυροί και τελικά θα υπηρετούν το συμφέρον του πολίτη.
Σας ευχαριστώ